typ wiersza, który nie należy do systemu numerycznego, gdyż jego budowa nie opiera się na zgodności liczby sylab, stóp, zestrojów akcentowych w wersie.W wierszu wolnym jest całkowity brak znaków przestankowych i wielkich liter. W wierszu wolnym często podział na wersy pokrywa się z podziałem na zdania. Długość wersów w wierszu wolnym nie musi być analogiczna i nie jest określona żadnymi regułami. W wierszu wolnym może występować rym.
typ wiersza, który nie należy do systemu numerycznego, gdyż jego budowa nie opiera się na zgodności liczby sylab, stóp, zestrojów akcentowych w wersie.W wierszu wolnym jest całkowity brak znaków przestankowych i wielkich liter. W wierszu wolnym często podział na wersy pokrywa się z podziałem na zdania. Długość wersów w wierszu wolnym nie musi być analogiczna i nie jest określona żadnymi regułami. W wierszu wolnym może występować rym.
Źródło: Wikipedia
Tak masz rację wiersz wolny to swoista wolna amerykanka, ale czy przez to jest to łatwiejsza forma? Chyba nie, bo bazuje na klasyce daje jednak z pewnością większe pole do wypowiedzi nie tłamsząc ograniczeniami. Chyba, że ktoś lubi być ograniczany i w tym się realizuje tak jak ja.
Ja nie lubię się ograniczać, ale czasami to robię np. w białych wierszach, ale też w rymowanych. Chociaż te ostatnie to raczej wypadają u mnie jak eksperymentalne, bo pisane bardzo rzadko. W rymowanych nie mam większego doświadczenia.
Myślę, że w ogóle napisanie dobrego wiersza nie jest łatwe. Czy wolnego, rymowanego, czy też białego. Np. Tobie może być łatwiej napisać wiersz rymowany (strzelam), a mi biały. Komuś innemu za to może odpowiadać jeszcze coś innego Myślę też, że nie ma sensu pisać na siłę wierszy, w których źle się czujemy. Lepiej trzymać się swojego.
Ja nie lubię się ograniczać, ale czasami to robię np. w białych wierszach, ale też w rymowanych. Chociaż te ostatnie to raczej wypadają u mnie jak eksperymentalne, bo pisane bardzo rzadko. W rymowanych nie mam większego doświadczenia.
Myślę, że w ogóle napisanie dobrego wiersza nie jest łatwe. Czy wolnego, rymowanego, czy też białego. Np. Tobie może być łatwiej napisać wiersz rymowany (strzelam), a mi biały. Komuś innemu za to może odpowiadać jeszcze coś innego Myślę też, że nie ma sensu pisać na siłę wierszy, w których źle się czujemy. Lepiej trzymać się swojego.
Masz rację Marcinie nie warto przeciwstawiać się poetyckiej tożsamości, a już zbrodnią jest sprzeniewierzyć sie jej.
Początki wiersza wolnego w polskiej literaturze sięgają twórczości Norwida, ale jego prawdziwy rozkwit nastąpił dopiero w dwudziestoleciu międzywojennym. Normy wersyfikacyjne wiersza wolnego nie dotyczą całej konstrukcji wiersza, ale jego poszczególnych odcinków. Poezja jest przeciwieństwem prozy i dlatego w wierszu wolnym tak dużą rolę odgrywają wszelkie chwyty przeciwprozaiczne. Porządek wierszotwórczy jest tu stwarzany jakby od nowa dla każdego utworu i tylko w kontekście tego utworu ujawnia swoją wartość i celowość. Dotyczy to przede wszystkim wierszowanej intonacji i organizacji zgłoskowej. Poza tym sporadycznie wykorzystuje się sposoby tradycyjnej rytmizacji, dotyczące porządkowania w określonych odcinkach wypowiedzi ilości sylab, następstwa akcentów, ilości zestrojów. Środki te zostają jednak odsunięte na dalszy plan, ale nawet po całkowitym odrzuceniu wszystkich chwytów rytmizacyjnych wiersz wolny zachowuje główny przywilej wyróżniający mowę wierszowaną od prozy – możliwość gry dwojakimi układami: składniowym i wersowym. O ile dla wiersza regularnego jest to tylko przywilej, z którego można skorzystać, a nie wymóg, o tyle dla wiersza wolnego staje się on najważniejszą gwarancją jego wierszowej odrębności.
W wierszu wolnym autor dokonuje podziału na wersy, oczekując, że czytelnik zaakceptuje ten podział i uzna wyodrębnione linijki tekstu za samodzielne odcinki intonacyjne, bez względu na ich językowe wypełnienie. Można powiedzieć, że podział zdania na wersy staje się znakiem jego poetyckiej, proponowanej przez autora interpretacji. Z jednolitego zdania wyodrębnione zostają pewne słowa lub ich zespoły, przez co nadaje się im inną rangę.
Zazwyczaj przez kontrastowe zestawienie wersów różnej długości podkreśla się znaczenie słów zawartych w wersie krótkim. Na każdy wers przypada pewna doza czytelniczej uwagi. Jeżeli wers jest długi, musi się ona rozłożyć na wszystkie objęte nim wyrazy, przy wersie krótkim, jednowyrazowym, ogniskuje się na tym tylko pojedynczym słowie. Bez względu na to, jaką wartość ma słowo w strukturze zdania i na ile byłoby „widoczne” w tekście zapisanym jak proza, czyni z niego (podobnie jak z każdego innego wersu) odcinek intonacyjny. Im dany wyraz byłby mniej znaczący w zdaniu prozaicznym, tym wypełnienie nim samodzielnego wersu jaskrawiej zaznacza niezwykłość mowy wierszowej. Krańcowym przypadkiem jest zbudowanie wersu z samego spójnika, który w innym kontekście na ogół nie może tworzyć nawet oddzielnego zestroju akcentowego.
Układ wersowy sprawia, że tekst utworu czyta się inaczej niż prozę, a mianowicie w sposób nieciągły, wersowymi odcinkami. Dzięki temu każda linijka może dopełniać treść poprzednich linijek w sposób zgoła nieoczekiwany. Układ wersowy może wyostrzać znaczeniową strukturę tekstu, wysuwając wyrazistość semantyczną na pierwszy plan (takie rozumienie jego zadań wykształciło się w twórczości polskich poetów awangardowych, a szczególnie J. Przybosia). Warto jednak wspomnieć o innych nastawieniach wobec funkcji wolnego wiersza, zorientowanych raczej na melodyjną płynność mowy wierszowej. Nastawienia te znalazły odbicie np. w poezji J. Czechowicza, którego wiersz wolny odznacza się większym udziałem wyrównań rytmicznych (szczególnie zestrojowych), ograniczeniem ostrych kontrastów w długości wersów (a raczej tendencją do ich wyrównywania) i wreszcie rezygnacją z interpunkcji i dużych liter, w wyniku czego zaciera się czytelność budowy zdaniowej.
W szczególnych przypadkach zamierzonym celem budowy (organizacji) wierszowej może być także efekt dezorganizacji wypowiedzi. W niektórych poematach T. Różewicza zanika poczucie ładu, wzajemnych powiązań i czytelnej hierarchii. Weźmy np. fragment wiersza Et in Arcadia ego, I, w. 123–135*. Nie wiadomo, gdzie kończą się zdania, jak rozpocząć ich wrastanie w wersy, jaka jest przynależność poszczególnych słów. Tekst ten można by pozbawić układu wersowego, dodać mu znaki interpunkcyjne i stałby się prozą. Jednak to właśnie dzięki tym przekształceniom wierszowym można uchwycić nadające sens całemu opisowi piętno zmęczenia i oszołomienia bohatera. W ten sposób układ wierszowy raz jeszcze objawił swoją poetycką funkcjonalność.
* T. Różewicz Et in Arcadia ego, I, w. 123–135:
okiennice zamknięte
pręgi światła drżą
jak zebra u wodopoju
dwa łoża w lustrze patrzy na
swoją twarz w lustrze przymyka
oczy lampa pod sufitem
w lustrach lampy i twarze
na niklowych prętach kolorowe
ręczniki lustro nad umywalnią
w szufladzie gazety po gościu
który wyjechał dziś
przed godziną szpilka do włosów
to była kobieta
--------
Źródło: na podstawie książki Zarys teorii literatury M.Głowińskiego, A.Okopień-Sławińskiej, J.Sławińskiego.
